Hazırlanıyor...
Fuat AYDOĞDU

Fuat AYDOĞDU

Uzman Psikolojik Danışman

🇬🇧 EN
Sayıya Dön
Makale Detayı

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Görüş ve Uygulamalarının İncelenmesi: Pekiştirme ve Cezalandırma Yaklaşımlarının Analizi

Ayten Kurşun, Feyza Nur Şen

Konferans Bildirisi Cilt 6 Sayı 1 02 Mart 2024 Sayfa 59-82 10.47793/hp.1363000
PDF DergiPark DOI

Özet

Bu çalışmada okul öncesi öğretmenlerinin pekiştirme ve cezalandırma kullanımları davranışsal yaklaşım ışığında incelenmiştir. Araştırmada, özel sektörde görev yapan okul öncesi eğitimcilerinin pekiştirme ve ceza uygulamalarına ve görüşlerine odaklanılmıştır bu açıdan fenomolojik desen (olgubilim) yönteminden yararlanılmıştır. Pekiştirme ve ceza ile ilgili düşünceleri ve uyguladıkları uygulamalar hakkında yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle açık uçlu sorular sorulmuştur. Sonuç olarak dört açık uçlu soru sorulmuş, öğretmenlerin yanıtları kaydedilmiş ve yazıya dökülmüştür. Öğretmenlerin cevapları araştırmacı tarafından kaydedilmiş ve tematik analiz yöntemiyle incelenip, kodlanmış ve yorumlanmıştır. Öğretmenlerin pekiştirme ve ceza yöntemini büyük ölçüde desteklediği ve bu konuda olumlu görüşlere sahip oldukları ortaya konulmuştur. En çok savunulan görüş, pekiştirme yönteminin çocuğun motive olmasına yardımcı olduğu görüşü iken, en çok kullanılan pekiştirme uygulaması sözel onaydır. Öğretmenlerin ceza konusunda tereddütleri olsa da çoğu öğretmen cezanın sınıf ortamlarında bir disiplin yöntemi olarak ve istenmeyen davranışları azaltmak için kullanılmasını desteklemiştir. En çok kullanılan ceza uygulamasının mola (time-out) olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, okul öncesi öğretmenlerinin davranışçı tekniklerin sınıfta kullanılması konusunda olumlu düşünceleri olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

pekiştirme cezalandırma sınıf yönetimi davranışçı ekol
Kaynakça
  1. Açikgöz, B., & Babaoğlan, E. (2023). Öğrencilere Verilen Ödüllerin Etkililiğine İlişkin Öğretmen Ve Veli Görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (65), 330-360. https://dergipark.org.tr/en/pub/maeuefd/issue/73735/1108858
  2. Adibsereshki, N., Abkenar, S. J., Ashoori, M., & Mirzamani, M. (2015). The effectiveness of using reinforcements in the classroom on the academic achievement of students with intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disabilities, 19(1), 83-93. https://doi.org/10.1177/1744629514559313
  3. Araiba, S. (2020). Current diversification of behaviorism. Perspectives on behavior science, 43(1), 157-175. https://doi.org/10.1007/s40614-019-00207-0
  4. Atkinson, J. W., & Reitman, W. R. (1956). Performance as a function of motive strength and expectancy of goal-attainment. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 53(3), 361. https://doi.org/10.1037/h0043477
  5. Axelrod, S. (1996). What's wrong with behavior analysis? Journal of Behavioral Education, 247-256.https://www.jstor.org/stable/41824127
  6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  7. Bhanji J.P, Delgado M.R. (2014) The social brain and reward: social information processing in the human striatum. Wiley Interdiscip Rev Cogn Sci, 5(1):61-73. https://doi.org/10.1002/wcs.1266
  8. Bulut, M. S., & İflazoğlu, A. (2007). Anasınıfı öğretmenleri ile öğretmen adaylarının sınıfta karşılaştıkları problem davranışlar ve bu davranışlara yönelik geliştirdikleri stratejiler: nitel bir çalışma örneği. Avrupa Birliği sürecinde okul öncesi eğitimin bugünü ve geleceği sempozyum kitabı. (Ed. N. Aral ve B. Tuğrul). Ya-Pa Yayınları.
  9. Burnett, P. C. (2002). Teacher praise and feedback and students' perceptions of the classroom environment. Educational psychology, 22(1), 5-16. https://doi.org/10.1080/01443410120101215
  10. Canter, L. & Canter, M. (1992). Building Classroom Discipline, Ch.3 pp.37-54, Pearson Education
  11. Cohen, J. H., & Amidon, E. J. (2004). Reward and punishment histories: A way of predicting teaching style? The Journal of Educational Research, 97(5), 269-280. https://doi.org/10.3200/JOER.97.5.269-280
  12. Corralejo, S. M., Jensen, S. A., Greathouse, A. D., & Ward, L. E. (2018). Parameters of time-out: Research update and comparison to parenting programs, books, and online recommendations. Behavior therapy, 49(1), 99-112. https://doi.org/10.1016/j.beth.2017.09.005
  13. Cilesiz, S. (2011). A phenomenological approach to experiences with technology: Current state, promise, and future directions for research. Educational Technology Research and Development, 59, 487-510. https://doi.org/10.1007/s11423-010-9173-2
  14. Clarke, V., & Braun, V. (2017). Thematic analysis. The journal of positive psychology, 12(3), 297-298. https://doi.org/10.1080/17439760.2016.1262613
  15. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications (pp. 58-72).
  16. Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Boston, MA: Pearson. (pp. 204- 220).
  17. Deci, E. L., Koestner, R., & Ryan, R. M. (2001). Extrinsic rewards and intrinsic motivation in education: Reconsidered once again. Review of educational research, 71(1), 1-27. https://doi.org/10.3102/00346543071001001
  18. Forness, S. R., Frankel, F., & Landman, R. S. (1976). Use of different types of classroom punishment by preschool teachers. The Psychological Record, 26(2), 263-268. https://link.springer.com/article/10.1007/BF03394385
  19. Freiberg, H. J., & Lamb, S. M. (2009). Dimensions of person-centered classroom management, Theory into practice, 48(2), 99-105 https://doi.org/10.1080/00405840902776228
  20. Freire, P. (2020). Pedagogy of the oppressed. In Toward a Sociology of Education (pp. 374-386).
  21. https://doi.org/10.1080/00405840902776228
  22. Glover, J. A., & Ronning, R. R. (Eds.). (2013). Historical foundations of educational psychology. (pp. 138-141). Springer Science & Business Media
  23. Güzelyurt, T., Tok, F., Tümas, Ç., & Uruğ, Ş. (2019). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Ödül ve Ceza Kullanımına İlişkin Görüşleri, Temel Eğitim Dergisi, 1(4), 21-28. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/850542
  24. Han, B., & Altunhan, M. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin ödül ve ceza uygulamalarına yönelik görüşleri. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 6(2), 480–505. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202262309
  25. Hendijani, R., Bischak, D. P., Arvai, J., & Dugar, S. (2016). Intrinsic motivation, external reward, and their effect on overall motivation and performance. Human Performance, 29(4), 251-274. https://doi.org/10.1080/08959285.2016.1157595
  26. Hilgard, E. R., & Bower, G. H. (1966). Theories of learning (3rd ed.). Appleton-Century-Crofts. p.554-555 https://doi.org/10.1007/BF03395771
  27. Kamii, C. (1984). Autonomy: The Aim of Education Envisioned by Piaget. The Phi Delta Kappan, 65(6), 410–415. http://www.jstor.org/stable/20387059
  28. Kansizoğlu, H. B., & Şama, E. (2015). Türkçe öğretmeni adaylarının sınıf yönetimine ilişkin görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(31), 149-165 https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19577/208919
  29. Keleş, O., & Kahraman, H. (2022). Eğitimde Ödül Ve Ceza Kullanımı:" Beni Ödülle Cezalandırma" Kitabının Öğretmen Görüşlerine Etkisi. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 46(1), 103-117. http://cujos.cumhuriyet.edu.tr/tr/pub/issue/70333/1096682
  30. Kohn, A. (1993). Punished by rewards: The trouble with gold stars, incentive plans, A’s, praise, and other bribes. https://api.mountainscholar.org/server/api/core/bitstreams/68c1125b-23c6-4457-8408-b44ea67caf6f/content#page=75
  31. Kohn, A. (1994).The Risks of Rewards. ERIC Digest. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED376990.pdf
  32. Lange, R.T. (2011). Inter-rater Reliability. In: Kreutzer, J.S., DeLuca, J., Caplan, B. (eds) Encyclopedia of Clinical Neuropsychology. https://doi.org/10.1007/978-0-387-79948-3_1203
  33. Levitt, H. M. (2021). Qualitative generalization, not to the population but to the phenomenon: Reconceptualizing variation in qualitative research. Qualitative Psychology, 8(1), 95. https://doi.org/10.1037/qup0000184
  34. Lewis, R. (2001). Classroom discipline and student responsibility: The students’ view. Teaching and teacher education, 17(3), 307-319. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(00)00059-7
  35. MacKillop, J., Amlung, M. T., Few, L. R., Ray, L. A., Sweet, L. H., & Munafò, M. R. (2011). Delayed reward discounting and addictive behavior: a meta-analysis. Psychopharmacology, 216, 305-321. https://link.springer.com/article/10.1007/s00213-011-2229-0
  36. Marcus, B. A., & Vollmer, T. R. (1996). Combining noncontingent reinforcement and differential reinforcement schedules as treatment for aberrant behavior. Journal of Applied Behavior Analysis, 29(1), 43-51. https://doi.org/10.1901/jaba.1996.29-43
  37. McClelland, D. C. (1985). How motives, skills, and values determine what people do. American Psychologist, 40(7), 812–825. https://doi.org/10.1037/0003-066X.40.7.812
  38. Mcleod, S. Behaviorist Approach to Psychology: Definition, History, Concepts, and Impact. https://www.simplypsychology.org/behaviorism.html
  39. Michaelsen, M. M., & Esch, T. (2021). Motivation and reward mechanisms in health behavior change processes. Brain research, 1757, 147309. https://doi.org/10.1016/j.brainres.2021.147309
  40. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (pp. 34-54).
  41. Moberly, D. A., Waddle, J. L., & Duff, R. E. (2005). The use of rewards and punishment in early childhood classrooms. Journal of Early Childhood Teacher Education, 25(4), 359-366. https://doi.org/10.1080/1090102050250410
  42. Neubauer, B. E., Witkop, C. T., & Varpio, L. (2019). How phenomenology can help us learn from the experiences of others. Perspectives on medical education, 8, 90-97. https://doi.org/10.1007/s40037-019-0509-2
  43. Neuman, D. (2014). Qualitative research in educational communications and technology: A brief introduction to principles and procedures. Journal of Computing in Higher Education, 26(1), 69-86. https://doi.org/10.1007/s12528-014-9078-x
  44. Özen Altınkaynak, Ş., Uysal Bayrak, H., Taşkin, N., & Akman, B. (2018). Çocukların ödül ve ceza algıları ile öğretmenlerin disiplin hakkındaki görüşleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 33. http://dx.doi.org/10.14582/DUZGEF.735
  45. Patton, M. Q. (2005). Qualitative research. Encyclopedia of statistics in behavioral science https://doi.org/10.1002/0470013192.bsa514
  46. Pianta, R., Howes, C., Burchinal, M., Bryant, D., Clifford, R., Early, D., & Barbarin, O. (2005). Features of pre-kindergarten programs, classrooms, and teachers: Do they predict observed classroom quality and child-teacher interactions? Applied Developmental Science, 9 (3), 144-159 https://doi.org/10.1207/s1532480xads0903_2
  47. Rich, J. M. (1988). Punishment and classroom control. The Clearing House, 61(6), 261-264. https://www.jstor.org/stable/30188334
  48. Robinson, O. C. (2014). Sampling in interview-based qualitative research: A theoretical and practical guide. Qualitative research in psychology, 11(1), 25-41. https://doi.org/10.1080/14780887.2013.80154
  49. Sak, A. P. D. R., & Sak, R. (2016). Developmentally Appropriate Behaviour Management: Turkish Preschool Teachers’ practices. International Journal on New Trends in Education and TheirImplications,7(4). http://ijonte.org/FileUpload/ks63207/File/07.ikbal_tuba_sahin_sak.pdf
  50. Saputri, A. I., & Widyasari, C. (2022). Application of Reward and Punishment to Develop Disciplinary Behavior of Early Childhood. Early Childhood Research Journal (ECRJ), 4(1), 1-30. https://journals.ums.ac.id/index.php/ecrj/article/viewFile/11784/7616
  51. Sak, R., Tantekin-Erden, F., & Morrison, G. S. (2018). Preschool teachers’ beliefs and practices related to child-centred education in Turkey. Education 3-13, 46(5), 563-577.https://doi.org/10.1080/03004279.2017.1322995
  52. Smith, D.W. (2018). "Phenomenology", The Stanford Encyclopedia of Philosophy
  53. https://plato.stanford.edu/archives/sum2018/entries/phenomenology/
  54. Smyth, S. S., McEver, R. P., Weyrich, A. S., Morrell, C. N., Hoffman, M. R., Arepally, G. M., …(2009). Platelet functions beyond hemostasis. Journal of Thrombosis and Haemostasis, 7(11), 1759-1766. https://doi.org/10.1111/j.1538-7836.2009.03586.x
  55. Sun, L., Tan, P., Cheng, Y., Chen, J., & Qu, C. (2015). The effect of altruistic tendency on fairness in third-party punishment. Frontiers in psychology, 6, 820.
  56. Temiz, S. (2020). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Siniflarinda Karşilaştiklari Öğrenci Davraniş Problemleri, Bu Problemlerin Öğretme-Öğrenme Sürecine Etkileri Ve Bunlari Yönetme Stratejileri. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 1(I), 1-10. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1095109
  57. Turhan, M., & Yaraş, Z. (2013). Lisansüstü programlarin öğretmen, yönetici ve denetmenlerin mesleki gelişimine katkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(43), 200-218. https://dergipark.org.tr/en/pub/esosder/issue/6157/82755
  58. Türk, C., Kartal, A., Karademir, A., & Öcal, E. (2019). Preschool Teachers’ Views of Classroom Management Processes. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 8(4), 2282-2299. https://dergipark.org.tr/en/pub/teke/issue/50771/667219
  59. Uysal, S., Akbaba-Altun, S. ve Akgün, E. (2010). Okulöncesi öğretmenlerinin çocukların istenmeyen davranışları karşısında uyguladıkları stratejiler. İlköğretim Online, 9(3), 971-979. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/90728
  60. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (12th ed.). Ankara: Seçkin Yayıncılık. (pp. 120-132).
  61. Yilmaz, F., & Babaoğlan, E. (2013). Sınıf öğretmenlerinin disiplini sağlamada kullandıkları ödül ve ceza yöntemleri (Şırnak ili örneği). İlköğretim Online, 12(1), 36-51. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/issue/8586/106668
  62. Yüksel, P., & Yıldırım, S. (2015). Theoretical frameworks, methods, and procedures for conducting phenomenological studies in educational settings. Turkish online journal of qualitative inquiry, 6(1), 1-20. https://doi.org/10.17569/tojqi.59813
  63. Wahab, J. A., Mansor, A. N., Awang, M. M., & Ayob, N. M. (2013). Managing learners' behaviours in classroom through negative reinforcement approaches. Asian Social Science, 9(16), 61. http://dx.doi.org/10.5539/ass.v9n16p61
  64. Watson, J. B. (1913). Psychology as the behaviorist views it. Psychological Review, 20(2), 158–177. https://doi.org/10.1037/h0074428
  65. Watrin, J. P., & Darwich, R. (2012). On behaviorism in the cognitive revolution: Myth and reactions. Review of General Psychology, 16(3), 269-282. https://doi.org/10.1037/a0026766
  66. White NM. (1989). Reward or reinforcement: what's the difference? Neurosci Biobehav Rev. 13(2-3):181-6. https://doi.org/10.1016/S0149-7634(89)80028-4