Hazırlanıyor...
Fuat AYDOĞDU

Fuat AYDOĞDU

Uzman Psikolojik Danışman

🇬🇧 EN
Sayıya Dön
Makale Detayı

Üniversite Öğrencilerinin Psikolojik İyi Oluşları ile Üstbilişsel (Metakognitif) Düşünme ve Ruminatif Düşünceleri Arasındaki İlişkinin İncelemesi

Levent Göller, Fatmagül Gürbüz

Araştırma Makalesi Cilt 4 Sayı 1 28 Şubat 2022 Sayfa 64-81 10.47793/hp.1028294
PDF DergiPark DOI

Özet

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşları ile üstbilişsel (metakognitif) düşünme ve ruminatif düşünceleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Programı’nda öğrenim gören 175 öğrenci oluşturmaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmada, analiz aşamasında betimsel istatistikler, Bağımsız Örneklemler İçin t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Çarpım Moment Korelasyon Katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulguları öğrencilerin üstbilişsel düşünme düzeyi yükseldikçe psikolojik iyi oluşlarının düştüğünü göstermektedir. Ek olarak ruminatif düşünce düzeyi yüksek olan öğrencilerin üstbilişsel düşünme düzeylerinin de yüksek olduğu görülmektedir. Katılımcı grubunun psikolojik iyi oluşları cinsiyet, sınıf ve psikolojik tanı alma / almama durumuna göre değişmemektedir. Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin "olayların değerlendirilmesini etkileyen düşüncelere ilişkin bazı olumsuz inançlara sahip olma" olarak tanımlanan olumsuz üstbilişsel düşünmeleri ile psikolojik iyi oluşları arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu ve üstbiliş düşünmenin ruminatif düşünceler ile anlamlı ve pozitif ilişkiye sahip olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Üniversite öğrencileri psikolojik iyi oluş üstbilişsel (metakognitif) düşünme ruminatif düşünce
Kaynakça
  1. Atak, H., & Çok, F. (2010). İnsan yaşamında yeni bir dönem: Beliren yetişkinlik. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 17(1), 39-50.
  2. Batmaz, S. (2015). Metakognitif Terapi: Uygulama ve etkinlik. Türkiye Klinikleri Psikiyatri - Özel Konular, 8(2), 33-38.
  3. Borden, W., & Berlin, S. (1990). Gender, coping, and psychological well-being in spouses of older adults with chronic dementia. American Journal of Orthopsychiatry, 60(4), 603-610. https://doi.org/10.1037/h0079209
  4. Bowden, E. M., & Beeman, M. J. (1998). Getting the right idea: Semantic activation in the right hemisphere may help solve insight problems. Psychological Science. 9(6), 435–440. https://doi.org/10.1111%2F1467-9280.00082
  5. Böke, Ö., Pazvantoğlu, O., Babadağı, Z., Ünverdi, E., Ay, R. Çetin E., & Şahin, A. R. (2015). Panik bozukluğunda üst bilişler. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(1), 1-6. https://doi.org/10.5455/apd.155782
  6. Brinker, J., & Dozois, D. (2009). Ruminative thought style and depressed mood. Journal of Clinical Psychology, 65(1), 1-19. https://doi.org/10.1002/jclp.20542
  7. Brown, A. (1978). Knowing when, where, and how to remember: A problem of metacognition. In R. Glasser (Ed.), Advances in instructional psychology. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
  8. Capobianco, L., Faija, C., Husain, Z., & Wells, A. (2020). Metacognitive beliefs and their relationship with anxiety and depression in physical illnesses: A systematic review. PLoS ONE, 15(9): e0238457. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0238457
  9. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd Ed.). New York: Lawrence Erlbaum.
  10. Deci, E. L. (1975). Intrinsic Motivation. Plenum.
  11. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
  12. Diener, E., Suh, E., & Oishi, S. (1997). Recent findings on subjective well-being. Indian Journal of Clinical Psychology, 24(1), 25-41.
  13. Diener, E., Wirtz, D., Biswas-Diener, R., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D.-w., & Oishi, S. (2009). New measures of well-being. In E. Diener (Ed.), Assessing well-being: The collected works of Ed Diener (pp. 247–266). Springer Science + Business Media. https://doi.org/10.1007/978-90-481-2354-4_12
  14. Doğru, N. (2018). Üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin stres, stresle başa çıkma tarzları ve sosyal destek değişkenleri bakımından incelenmesi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi.
  15. Durak-Batıgün, A., & Atay-Kayış, A. (2014). Üniversite öğrencilerinde stres faktörleri: Kişilerarası ilişki tarzları ve problem çözme becerileri açısından bir değerlendirme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(2), 69-80.
  16. Fisher, P., & Wells, A. (2009). Metacognitive Therapy: Distinctive features. Routledge.
  17. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
  18. Fraenkel, J., Wallen, N., & Hyun, H. (2006). How to design and evaluate research in education (6th Ed). McGraw-Hill.
  19. Gkika, S., Wittkowski, A., & Wells, A. (2017). Social cognition and metacognition in social anxiety: A systematic review. Clinical Psychology & Psychotherapy, 25(1), 10–30. https://doi.org/10.1002/cpp.2127
  20. Gülyüksel Akdağ, F., & Cihangir Çankaya, Z. (2015). Evli bireylerde psikolojik iyi oluşun yordanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 646-662. https://doi.org/10.17860/efd.67613
  21. Harrington, R., & Loffredo, D. A. (2001). The relationship between life satisfaction, self-consciousness, and the Myers-Briggs Type Inventory dimensions. The Journal of Psychology Interdisciplinary and Applied, 135(4), 439-50. https://doi.org/10.1080/00223980109603710
  22. Harrington, R., & Loffredo, D. A. (2010). Insight, rumination, and self-reflection as predictors of well-being. The Journal of Psychology, 145(1), 39–57. https://doi.org/10.1080/00223980.2010.528072
  23. Kahneman, D., Diener, E., & Schwarz, N. (1999). Well-being: Foundations of Hedonic Psychology. Russell Sage Foundation.
  24. Kaplan, G. A., Shema, S. J., & Leite, C. M. A. (2008). Socioeconomic determinants of psychological well-being: The role of income, income change, and income sources during the course of 29 years. Annals of Epidemiology, 18(7), 531–537. https://doi.org/10.1016/j.annepidem.2008.03.006
  25. Karatepe, H. (2010). Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayımlanmamış Psikiyatri Uzmanlık Tezi]. İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğtim ve Araştırma Hastanesi.
  26. Kermen, U., İlçin Tosun, N., & Doğan, U. (2016). Yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşun yordayıcısı olarak sosyal kaygı. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 2(1), 20-29.
  27. Keyes, C., Shmotkin, D., & Ryff, C. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82(6), 1007-1022. https://doi.org/10.1037/0022-3514.82.6.1007
  28. Kim, L., & Jang, J. (2020). The structural relationships among optimism, distress tolerance, grief avoidance, intrusive rumination, deliberate rumination, and psychological well-being on undergraduates exposed to loss. Korean Journal of Stress Research, 28(3), 107-117. https://doi.org/10.17547/KJSR.2020.28.3.107
  29. Kumcağız, H., & Gündüz, Y. (2016). Relationship between psychological well-being and smartphone addiction of university students. International Journal of Higher Education, 5(4), 144-156. https://doi.org/10.5430/ijhe.v5n4p144
  30. Martin, L. L., & Tesser, A. (1996). Some ruminative thoughts. In R. S. Wyer Jr. (Ed.), Ruminative thoughts (pp. 1-47). Erlbaum.
  31. Nolen-Hoeksema, S. (1987). Sex differences in unipolar depression: Evidence and theory. Psychological Bulletin, 101(2), 259–282. https://doi.org/10.1037/0033-2909.101.2.259
  32. Özgüç, S. (2020). Depresyon hastalarina verilen üstbiliş eğitiminin depresyon ve bilişsel çarpitma düzeylerine etkisi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
  33. Palmieri, S., Mansueto, G., Scaini, S., Fiore, F., Sassaroli, S., Ruggiero, G. M., Borlimi, R., & Carducci, B. J. (2018). Role of rumination in the relationship between metacognition and shyness. World Journal of Psychiatry, 8(4), 108–113. https://doi.org/10.5498/wjp.v8.i4.108
  34. Reeder, C., Rexhepi-Johansson, T., & Wykes, T. (2010). Different components of metacognition and their relationship to psychotic-like experiences. Behavioral and Cognitive Psychotherapy, 38(1), 49–57. https://doi.org/10.1017/S1352465809990403
  35. Ryan, R., & Deci, E. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52, 141-166. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.141
  36. Ryff, C., & Keyes, C. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719–727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.4.719
  37. Sarı, T., & Çakır, S. (2016). Mutluluk korkusu ile öznel ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(Özel Sayı 2), 222-229.
  38. Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive Psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5–14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5
  39. Sheppard, L., & Teasdale, J. (2004). How does dysfunctional thinking decrease during recovery from major depression? Journal of Abnormal Psychology, 113(1), 64-71. https://doi.org/10.1037/0021-843X.113.1.64
  40. Smith, J. M., & Alloy, L. B. (2009). A roadmap to rumination: A review of the definition, assessment, and conceptualization of this multifaceted construct. Clinical Psychology Review, 29(2), 116–128. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2008.10.003
  41. Spada, M., Mohiyeddini, C., & Wells, A. (2008). Measuring metacognitions associated with emotional distress: Factor structure and predictive validity of The Metacognitions Questionnaire 30. Personality and Individual Differences, 45(3), 238-242. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.04.005
  42. Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using multivariate statistics (6th Ed.). Pearson Education.
  43. Telef, B. B. (2013). Psikolojik İyi Oluş Ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
  44. Tosun, A., & Irak, M. (2008). Üstbiliş Ölçeği-30’un Türkçe uyarlaması, geçerliği, güvenirliği, kaygı ve obsesif-kompülsif belirtilerle ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(1), 67-80.
  45. Treynor, W., Gonzalez, R. & Nolen-Hoeksema, S. (2003). Rumination reconsidered: A psychometric analysis. Cognitive Therapy and Research 27(3), 247–259. https://doi.org/10.1023/A:1023910315561
  46. Valiente, C., Prados, J., Gómez, D., & Fuentenebro, F. (2012). Metacognitive beliefs and psychological well-being in paranoia and depression. Cognitive Neuropsychiatry, 17(6), 527-543. https://doi.org/10.1080/13546805.2012.670504
  47. Waterman, A. S. (1993). Two conceptions of happiness: Contrasts of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, 64(4), 678-691. https://doi.org/10.1037/0022-3514.64.4.678
  48. Wells, A. (2000). Emotional disorders and metacognition: Innovative cognitive therapy. Chichester: John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9780470713662
  49. Wells, A. (2013). Advances in Metacognitive Therapy. International Journal of Cognitive Therapy, 6(2), 186–201. https://doi.org/10.1521/ijct.2013.6.2.186
  50. Wells, A., & Cartwright-Hatton, S. (2004). A short form of the metacognitions questionnaire: Properties of the MCQ-30. Behaviour Research and Therapy, 42(4), 385-396. https://doi.org/10.1016/s0005-7967(03)00147-5
  51. Wells, A., Fisher, P., Myers, S., Wheatley, J., Patel, T., & Brewin, C. (2009). Metacognitive Therapy in recurrent and persistent depression: A multiple-baseline study of a new treatment. Cognitive Therapy and Research, 33(3), 291–300. https://doi.org/10.1007/s10608-007-9178-2
  52. Yörük, P., & Tosun, A. (2015). Obsesif kompulsif bozuklukta üst-bilişsel model. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(2), 190-207.