Sharenting (İngilizce "share" yani paylaşmak ve "parenting" yani ebeveynlik kelimelerinin birleşimi), ebeveynlerin çocuklarına ait fotoğrafları, videoları, sağlık bilgilerini, başarılarını veya günlük yaşam kesitlerini sosyal medya platformlarında sürekli olarak paylaşması durumudur. Birçok anne-baba bu paylaşımları sevgi, gurur ve dijital bir anı albümü oluşturma motivasyonuyla yapsa da, dijital ayak izi kavramı göz önüne alındığında bu masum görünen eylem ciddi psikolojik ve güvenlik sorunları doğurabilir.

Sharenting Neden Ciddi Bir Mahremiyet Sorunudur?

Çocukların fotoğrafları ve kişisel bilgileri internete yüklendiği an kontrol ebeveynlerin elinden çıkar. Bu veriler uzun yıllar sunucularda kalabilir, kötü niyetli kişiler tarafından kopyalanabilir ve kimlik hırsızlığı veya dijital istismar amacıyla bağlamından koparılarak kullanılabilir. Dahası, sharenting yalnızca bir güvenlik sorunu değil; çocuğun mahremiyet hakkının ihlalidir. Çocuğun, kendi dijital kimliğinin nasıl şekilleneceğine karar verebilecek yaşa gelmeden internette devasa bir profilinin oluşturulması etik bir tartışma konusudur.

Sosyal Medyada Paylaşım Yapmadan Önce Kendinize Sorun

Dijital ebeveynlik sorumluluğu gereği, çocuğunuzla ilgili bir içerik paylaşmadan önce şu filtreden geçirin:

• Bu fotoğraf, çocuğum ergenlik veya yetişkinlik dönemine geldiğinde onu utandırır mı?
• Görselde okulu, ev adresi, tam konumu veya çıplaklık içeren özel anları var mı?
• Bu içerik çocuğumun gelecekteki okul veya iş hayatında karşısına olumsuz bir şekilde çıkabilir mi?
• Bu paylaşımı gerçekten herkesin (veya yüzlerce takipçinin) görmesine gerek var mı, yoksa sadece yakın aile üyelerime özel olarak gönderebilir miyim?

Güvenli ve Sağlıklı Paylaşım (Over-sharenting'den Kaçınma) İçin Öneriler

Ebeveynlerin sosyal medyayı tamamen hayatından çıkarması beklenemez, ancak daha güvenli bir yol izlenebilir:

• Yüzünü Kapatın veya Gizleyin: Çocuğunuzun yüzünün tam olarak seçilmediği, arkası dönük veya detayların belli olmadığı estetik kareler paylaşmayı tercih edin.
• Konum Bildirimlerini Kapatın: Çocuğunuzun o an nerede olduğunu belirten canlı konum etiketlerinden (check-in) kesinlikle kaçının.
• Rıza Alışkanlığı Geliştirin: Çocuğunuz konuşup anlayabilecek yaşa geldiğinde, onun fotoğrafını çekmeden ve paylaşmadan önce mutlaka onayını alın. "Bunu teyzenlerin de görebileceği internette paylaşabilir miyim?" diye sormak, çocuğa beden ve sınır bütünlüğü bilincini aşılar.

Unutmayın; çocuklar dijital dünyada yalnızca korunması gereken varlıklar değil, saygı duyulması gereken temel dijital haklara sahip bireylerdir.